Противодействие коррупции

 

Атырау облысы Денсаулық сақтау басқармасының қызметіндегі сыбайлас жемқорлықтың тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау туралы

ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА

 

«31 » тамыз 2022 жыл                                                                                            Атырау қаласы

 

Атырау облысы Денсаулық сақтау басқармасы басшысының уақытша міндетін атқарушының 2022 жылғы 18 тамыздағы №209 бұйрығымен құрылған топпен 2022 жылдың 6 айы бойынша Атырау облысы Денсаулық сақтау басқармасының (бұдан әрі - Басқарма) қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелінің туындауына жол беретін себептер мен жағдайларға ішкі талдау жұмыстары жүргізілді.

2021 жылдың наурыз айында Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Атырау облысы бойынша департаменті басшысының                       02.02.2021 жылғы №Б-20 және Атырау облысы Денсаулық сақтау басқармасы басшысының 04.02.2021 жылғы №46 бірлескен бұйрықтарымен құрылған топпен Басқарма қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелінің туындауына жол беретін себептер мен жағдайларға жоспарлы талдау жұмыстары жүргізіліп, бірқатар ұсыныстар берілген.

Басқарма мемлекеттік нысандағы медициналық ұйымдардың мемлекеттік басқару органы болып табылады.

Басқармаға қарасты 36 медициналық ұйым болса, оның                                   2-уі - мемлекеттік мекеме, 34 - шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындар, оның 25-не байқау кеңесі енгізілген.

Құрманғазы аудандық сотының 2022 жылғы 14 маусымдағы үкіміне сәйкес Құрманғазы аудандық ауруханасының 2 дәрігері 317-бабы 3-бөлігімен кінәлі деп танып, 3 (үш) жыл мерзімге дәрігерлік қызметпен айналысу құқығынан айыра отырып, 2 (екі) жыл 06 (алты) ай мерзімге және 2 (екі) жыл 6 (алты) ай мерзімге дәрігерлік қызметпен айналысу құқығынан айыра отырып, 2 (екі) жыл мерзімге бас бостандығынан айырылған.

2021 жылғы 07 желтоқсандағы №81-VIІ «Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің отыз  жылдығына байланысты рақымшылық жасау туралы» Заңының 2-бабы 1-бөлігінің 1) тармағына сай аталған тұлғалар бас бостандығынан айыру түріндегі негізгі жазадан босатылған.

Үкім заңды күшіне 2022 жылғы 14 тамызда еніп, бүгінгі күні үкімде көрсетілген дәрігерлік қызметпен айналысу құқығынан айыру үшін Атырау облысы медициналық және фармацевтикалық қызметті бақылау департаментіне жолданған.

ҚР ҚПК-нің 200-бабына сәйкес екі  басшыға қатысты қылмыстық құқық бұзушылықтар және басқа да заң бұзушылықтар жасауға ықпал еткен мән-жайларды жою жөнінде Ұсыныс түсіп, қаралған. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет департаменті өкілдерінің қатысуымен өтетін жиналыс қыркүйек айына жоспарланған.

***

Басқарманың қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

Атырау облысы Денсаулық сақтау басқармасының жаңа Ережесі                       ҚР 2020 жылғы 7 шілдедегі «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексіне (бұдан әрі - Кодекс) және ҚР Үкіметінің  2021 жылғы                           1 қыркүйектегі №590 қаулысымен бекітілген мемлекеттік органдардың типтік Ережесіне сәйкес жасақталып, облыс әкімдігінің 2022 жылғы 15 шілдедегі №148 қаулысымен бекітіліп, Әділет органдарынан мемлекеттік тіркеуден өткізілген.

Қазақстан Республикасының Заңы 2021 жылғы 30 желтоқсандағы «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне кәсіпкерлік қызмет саласында жаңа реттеушілік саясатты ендіру және Қазақстан Республикасы ішкі істер органдарының жекелеген функцияларын қайта бөлу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңымен «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодекстің 13-бабы келесідей мәтіндегі тармақшалармен толықтырылған:

«21-1) сотталғандарды жазасын өтеуден босатуға негіз болып табылатын аурулардың тізбесі бойынша медициналық куәландырудан өткізу үшін арнаулы медициналық комиссия құрады;

21-2) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің тергеу изоляторлары мен мекемелерінде ұсталатын адамдарға медициналық көмек көрсетуді қамтамасыз етеді;

21-3) қылмыстық-атқару (пенитенциарлық) жүйесінің тергеу изоляторлары мен мекемелерінде ұсталатын адамдарға бюджет қаражаты есебінен медициналық көмектің қосымша көлемі шеңберінде ұсынылатын медициналық көрсетілетін қызметтерге арналған тарифтерді әзірлейді және бекітеді;».

Аталған Заң күшіне 2022 жылдың 1-шілдесінен бастап енген.

М.Нәрікбаев атындағы ҚазГЗУ (КазГЮУ) университетіне нормативтік құқықтық акті болып табылатын облыс әкімдігінің қаулы жобалары сыбайлас жемқорлыққа қарсы ғылыми сараптама қорытындысын алу үшін қарауға жолданады.

Ғылыми сараптама қорытындысымен «Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 24-бабының 3-тармағына сәйкес нормативтік құқықтық актінің мәтіні әдеби тіл нормалары, заң терминологиясы және заң техникасы сақтала отырып жазылады, оның ережелері барынша қысқа болуға, нақты мағынаны және әртүрлі түсіндіруге жатпайтын мағынаны қамтуға тиіс. Нормативтiк құқықтық актiнiң мәтiнiнде мағыналық және құқықтық жүктемесi жоқ декларативтік сипаттағы ережелер қамтылмауға тиiс.

Жалпы, НҚА жобасы көрсетілген талаптарды сақтай отырып әзірленді, алайда мынадай ескертулер бар:

Ереженің  11-тармағының  екінші   бөлігі:  «Егер  Басқармаға  заңнамалық

актілермен кіріс әкелетін қызметті жүзеге асыру құқығы берілсе, онда алынған кіріс, егер Қазақстан Республикасының заңнамасында өзгеше белгіленбесе, мемлекеттік бюджетке жіберіледі», - деп белгілейді. Алайда, бұл норма «Мемлекеттік мүлік туралы» ҚР Заңының 164-бабының 3-тармағына тікелей қайшы келеді, оған сәйкес Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкін, Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдарын қоспағанда, мемлекеттік органдар болып табылатын мемлекеттік мекемелердің табыс әкелетін қызметпен айналысуға құқығы жоқ;

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне әкеп соқтырмайды, бірақ олар жойылуға тиіс.

Ереже Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 1 қыркүйектегі №591 «Мемлекеттік органдар мен олардың құрылымдық бөлімшелерінің қызметін ұйымдастырудың кейбір мәселелері туралы» қаулысымен бекітілген Мемлекеттік орган туралы үлгілік ережеге сәйкес жасақталғандықтан, сәйкесінше ереженің 11-тармағының екінші бөлігі өзгеріссіз жазылған болатын. Алайда, ғылыми сараптама қорытындысына сәйкес аталған тармақ алынып тасталды.

Демек, аталған қаулының бұл нормасы  2011 жылғы 1 наурыздағы Заңға қарама-қайшы келіп отыр.

Басқарма басшысы басқарма қызметкерлерін, ведомстволық бағыныстағы медициналық ұйымдардың басшыларын және олардың ұсыныс негізінде орынбасарларын тағайындап, жұмыстан босатады.

Талдау барысында Басқармаға бағынысты денсаулық сақтау ұйымдары басшыларының бос лауазымға конкурс өткізу тәртібіне қатысты төмендегідей мәселелер анықталды.

2011 жылғы 1 наурыздағы Заңның 149-бабының 1-тармағының                  5) тармақшасына сәйкес шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның басшысын тағайындау және онымен еңбек шартын бұзу мәселелері бойынша тиісті саланың уәкілетті органының (жергілікті атқарушы органның) ұсыныстарын келіседі,

ал 1-1) және 2) тармақшаларына сәйкес денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган айқындаған тәртіппен атқарушы органның функцияларын                жеке-дара жүзеге асыратын басшының немесе алқалы атқарушы орган басшысының бос лауазымына конкурс өткізеді және конкурс нәтижелері бойынша атқарушы органның функцияларын жеке-дара жүзеге асыратын басшы немесе алқалы атқарушы органның басшысы етіп тағайындауға кандидатураны тиісті саланың уәкілетті органына (жергілікті атқарушы органға) ұсынады.

Іс жүзінде, байқау кеңесі енгізілген медициналық ұйым басшыларын тағайындау конкурсы 2020 жылғы 27 мамырдағы ҚР-ДСМ-58/2020 «Денсаулық сақтау саласындағы байқау кеңесі бар шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорынның атқарушы органының немесе алқалы атқарушы органы басшысының функцияларын жеке - дара жүзеге асыратын басшының бос лауазымына конкурс өткізу қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына сәйкес байқау кеңесімен жүзеге асырылып, байқау кеңесінің оң қорытындысын алған үміткермен еңбек шартын жасасу үшін Басқармаға үміткер құжаты мен отырыс хаттамасы ұсынылады.

Басқарма үміткердің құжаттарын «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексінің 13-бабының 20) тармақшасына сәйкес                  ДСМ-не келісуге жолдайды.

Көрсетілген бұйрықтың 3-тармағының 6) тармақшасына сәйкес (тиісті саланың уәкілетті органына (жергілікті атқарушы орган) Кәсіпорынның басшысы  оң шешім алған қатысушыны тағайындау туралы ұсыныс енгізеді), келісу мерзімі көрсетілмеген, яғни Денсаулық сақтау басқармасы неше күнде келісу қажет, сонымен қатар, келісім беруден бас тартуға құқығы бар ма, әлде міндетті түрде келісу қажет пе, келісім беру кезінде қандай критерийлерді, болмаса принциптерді басшылыққа алады?

21-тармақта:

«Байқау кеңесі егер:

1) конкурстық өтінімдер қабылданбаған немесе кері қайтарып алынған;

2) конкурсқа қатысушылардың құжаттарын қарау нәтижесінде әңгімелесуге жіберілген кандидат анықталмаса немесе оң шешім алған кандидат анықталмаған жағдайда конкурсты өтпеді деп тану және қайта конкурс өткізу туралы шешім қабылдайды» делінген.

Алайда, конкурс өтті деп танылуы үшін қанша үміткер құжат тапсыру қажеттілігі жазылмаған.

Сонымен қатар, аталған бұйрықта конкурсқа тапсыратын құжаттар нысаны жаңартылмаған. Мәселен, басшыларға қойылатын біліктілік сипаттамасы 26.11.2009 жылғы №791 (қазіргі уақытта күші жойылған) бұйрыққа, денсаулығы жайлы медициналық құжат нысаны 23.11.2010 жылғы №907 бұйрыққа сілтеме жасалған.

Іс жүзінде басшыны тағайындау ДСМ-нен келісім хат келіп тсүкеннен кейін жұмыс беруші актісі шығарылып келеді.

Атап айтқанда, конкурс өткізу туралы Қағидада үміткер таңдау кезінде дауыстар тең болған жағдайда, Байқау кеңесі төрағасының дауысы шешуші болып табылатындығы көзделген. Конкурс өткізу бойынша Байқау кеңесінің отырысы Байқау кеңесі мүшелерінің жалпы санының жартысынан астамы қатысқан кезде жарамды деп есептеледі (18, 19 - т.т.)

Бұл ретте, Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 20.02.2015 жылғы №113 бұйрығымен бекітілген Қағидасына
1-қосымшасының 4-тармағына сәйкес, Байқау кеңесі мүшелерінің саны тақ болуы және кемінде бес адамнан құрылуы тиіс.

ҚР «Мемлекеттік мүлік туралы» Заңына сәйкес денсаулық сақтау саласындағы шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорында тиісті саланың уәкілетті органының ұсыныс негізінде уәкілетті органның  айрықша құзыретіне жатқызылған мәселелердің шешімін қоспағанда, кәсіпорынның қызметіне жалпы басшылықты жүзеге асыратын байқау кеңесі - басқару органы құрылуы мүмкін. Аталған Заңға сәйкес байқау кеңесінің құрамы тақ санды құрап,  бес адамнан кем болмауы керек, құрамына Кәсіпорын басшысы, денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органның, яғни, ДСМ-нің өкілі кіруге тиіс.

Байқау кеңесін құру тәртібін, байқау кеңесінің құрамына сайланатын адамдарға қойылатын талаптарды, сондай-ақ байқау кеңесінің мүшелерін конкурстық іріктеу және олардың өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату тәртібі ҚР Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 20 ақпандағы №113 бұйрығымен бекітілген. Соңғы өзгеріс 2018 жылы ғана енгізілген.

Көрсетілген бұйрықпен бекітілген тәртіпке сәйкес Байқау кеңесінің құрамына тиісті саладағы уәкілетті органның (жергілікті атқарушы органның) өкілдері, шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорын басшысы және осы бұйрықпен бекітілген Шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындағы байқау кеңесінің мүшелерін конкурстық іріктеу қағидаларына сәйкес конкурстық негізінде сайланатын өзге де тұлғалар кіреді.

Бұл жерде де Заң нормалары уәкілетті орган актісінің нормалары                 бір-біріне қайшы келеді.

Қағиданың талаптарына сәйкес конкурсқа қатысуға Талаптарға сәйкес келетін төртеуден аз үміткер конкурстық өтінім берсе не конкурстық өтінімдер түспесе немесе қайтарылып алынса, онда Конкурстық комиссия конкурсты өткізілмеді деп санайды және қайта өткізу туралы шешім қабылдайды делінген.

Сондай-ақ, көрсетілген Тәртіпте белгілі бір себептермен өкілеттілігі мерзімінен бұрын тоқтатылған тұлғалар байқау кеңесі құрамынан шығарылған соң саны 5-тен азайған ретте қосымша конкурстық іріктеу жүргізу тәртібі қарастырылмаған, осылайша,  кейбір кезде байқау кеңесі мүшелері жұп санды құрап, кейбір ретте бестен аз болып қалады. Бұл өз кезегінде байқау кеңесінің объективті шешім қабылдауына кері әсерін тигізіп, сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі және сыртқы талдау жасау кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелі есебінде саналып отыр.

Кәсіпорын басшыларын тағайындау туралы №ҚР ДСМ-58/2020 бұйрықтан бөлек ҚР ҰЭМ-нің 2015 жылғы 2 ақпандағы №70 бұйрығына сәйкес те жүзеге асырылады. Мәселен байқау кеңесі енгізілген Кәсіпорын басшыларын конкурстық іріктеуді байқау кеңесі жүзеге асырады делінсе, №70 бұйрықтың                    3-бөлімінде байқау кеңесімен үміткерлерді келісу тәртібі қарастырылған.

Қазіргі уақытта №70 бұйрықпен байқау кеңесі жоқ Кәсіпорын басшыларын конкурстық іріктеу жүзеге асырылып отыр.

Аталған бұйрықта Кәсіпорынның басшысы кәсіпорын басшысы лауазымында болған әрбір келесі үш жыл өткеннен кейін аттестаттаудан өтетіндігі жазылған. Алайда, «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекстің 26-бабының 6-тармағына сәйкес Кәсіпорын басшылары әрбір үш жыл сайын, бірақ тағайындалған сәттен бастап бір жылдан ерте емес кезеңде аттестаттаудан өтеді. Мұның өзі Кодекс пен уәкілетті орган бұйрығының қарама-қайшылығын көрсетеді.

         «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекстің 27-бабына сәйкес медициналық ұйымдардың басшылары үшін менеджер сертификатының болуы туралы 2021 жылғы 1 шілдеден бастап талап қойылған. Және ДСМ бұйрығымен (21.12.2020 ж №ҚР ДСМ-305/2020) бекітілген біліктілік талаптарына сәйкес менеджер сертификаты болуы міндетті.

         Алайда, күні бүгінге дейін менеджерлерді дайындайтын аккредиттелген ұйымдар жоқтығын Министрлік те растап отыр.

         Оған қоса №ҚР ДСМ-305/2020 санды бұйрықпен бекітілген біліктілік талаптарына «және», «немесе» деген терминдер көп. Мұның өзі бір жағынан сыбайлас жемқорлық тәуекелін тудыратынын ескере отырып, бір термин қалдыру қажет.

Басқармамен бүгінгі күні емдеу-сауықтыру ұйымдарына емделуге жолдамамен жіберілген Атырау облысының тұрғындарына тегін немесе жеңілдікпен жол ақысын ұсыну қызметі көрсетілуде.

Бұл ретте, емделушілердің жолға кеткен шығындарын өтеу ҚР «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексінің (бұдан әрі-Кодекс) талаптары негізінде Атырау облыстық мәслихатының  20.04.2011 жылғы            №426-IV «Азаматтарға елді мекен шегінен тысқары жерлерде емделуге бюджет қаражаты есебінен тегін немесе жеңілдікпен жол жүруді ұсыну туралы» шешімі қабылданған.

Кодекстің жаңадан қабылдануына орай облыстық мәслихаттың      21.12.2020 жылғы №481-VI шешіммен күші жойылғанымен, орнына жаңа шешім шығарылмаған.

Басқарма басшысының 2022 жылғы 7 шілдедегі №300 бұйрығына сәйкес «Қазақстан Республикасының емдеу-сауықтыру ұйымдарына емделуге жолдамамен жіберілген Атырау облысының тұрғындарына тегін немесе жеңілдікпен жол ақысын ұсыну туралы ережесі» (бұдан әрі - Ереже) және емделушілердің өтініштерін қарап, қорытынды шешім шығару үшін Басқарма жанынан комиссия құрамы бекітілген.

2022 жылдың 8 айы бойынша барлығы 1640 өтініш қаралып,                           93 320 574 теңге көлемінде емделушілердің жолға кеткен шығындары төленген.

Сонымен қатар, ҚР ДСМ 2020 жылғы 7 қазандағы №ҚР ДСМ-116/2020 «Медициналық оңалту көрсету қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына сәйкес М.Қарабаев атындағы Қостанай облысының оңалту орталығына травматология-ортопедия, кардиология - кардиохирургия, неврология - нейрохирургия профильдері бойынша және коронавирусты пневмонияға шалдыққан науқастар Басқарманың жолдамасы негізінде,  «өкпенің созылмалы обструктивті ауруы (ХОБЛ)», бронхиалды демікпе (бронхиальная астма) аурулары бойынша емдеуге жатқызу порталы арқылы ҚР ДСМ «Бурабай» ШЖҚ РМК-на жолданады, балалар ҚР ДСМ «Алатау» балаларға арналған  клиникалық санаторий» ШЖҚ РМК-на жолданады.  Қостанай облысының оңалту орталығына және «Алатау» балаларға арналған клиникалық санаторийге жолдаманы емханалар салады, ақшасы Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру қорымен өтеледі, ал, Бурабайға жолдама Басқармамен беріледі.

Осы орайда, жоғарыда аталған қызмет түрлерін Қазақстан Республикасының Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м.а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы №39/НҚ бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне енгізуге ұсыну қажет.    

Еңбекке уақытша жарамсыздыққа сараптама жүргізу, сондай-ақ еңбекке уақытша жарамсыздық парағын немесе анықтамасын беру бойынша мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандарты         Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің 2020 жылғы 18 қарашадағы                                            №ҚР ДСМ-198/2020 бұйрығына сәйкес жүзеге асырылады.

Аталған бұйрыққа сәйкес мемлекеттік көрсетілетін қызмет бойынша шағымдану құқығы мемлекеттік көрсетілетін қызметті беруші мен алушыға берілген.

Басқарманың жұмыс тәжірибесінде келесідей жағдай орын алған:

Өткен жылдың аяғында Қызметкермен еңбек шарты бұзылады.  Алайда, қызметкер сол күні жұмыс уақыты аяқталғаннан кейін жедел жәрдем қызметін шақырады, содан соң дабыл парағы негізінде келесі күннен бастап еңбекке уақытша жарамсыздық парағын аштырады.

Содан соң Қызметкер еңбек инспекциясына шағым түсіріп, мемлекеттік еңбек инспекторымен тексеру тағайындалып, басқармаға жүргізілген тексеріс нәтижесімен еңбек инспекторы нұсқамасында сот арқылы шағымданбаған, заңды күшке ие еңбекке уақытша жарамсыздық парағы ашылған деп жазады.

Осылайша еңбекке уақытша жарамсыздық парағының негізсіз                       ашылуы Басқарма басшысы бұйрығының заңды шығарылғандығына күмән тудырады. Осылайша, Басқарманың заңды мүддесіне кесірі тиді деп есептеп, Басқармамен облыстық ауданаралық әкімшілік сотына Қызметкерге берілген еңбекке уақытша жарамсыздық парағының ашылу мерзімін өзгерту және еңбекке уақытша жарамсыздық парағының ашылған күнін жою туралы талап арыз жолданып, нәтижесінде сот отырысы барысында еңбекке уақытша жарамсыздық парағы Қағида талаптары бұзыла отырып, ашылғанымен, Қағида талаптарына сәйкес Басқарма мемлекеттік көрсетілетін қызметті беруші немесе алушы болып табылмайтындықтан талап арыз қанағаттандырудан бас тартылды.

Негізсіз еңбекке уақытша жарамсыздық парағын ашу бойынша қызметкердің әрекеті тексеруші орган тарапынан жұмыс берушінің заңдылығына қатысты күмән тудырады, сәйкесінше Жұмыс берушінің мүддесіне залал келтіріп отыр.

Осы «Еңбекке уақытша жарамсыздыққа сараптама жүргізу, сондай-ақ еңбекке уақытша жарамсыздық парағын немесе анықтамасын беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі бойынша жұмыс берушілерге де шағым түсіру құқығын беру жөнінде өзгеріс енгізу қажет.

Жоғарыда айтылған мәселелер бойынша уәкілетті органдарға басқарма басшысымен ұсыныс хаттар жолданғанын ескере келе ұсыныс хаттарды облыс әкімінің жетекшілік ететін орынбасарымен жолдау қажет.

Ұсынылады:

- Басқарма туралы ережеге Кодекске енгізіліп, 1 шілдеден бастап күшіне енген өзгерістер бойынша тиісті функцияларды қосу қажет  (мерзімі: қазан айының 30-на дейін);

- Денсаулық сақтау министрлігіне конкурс өткізу туралы Қағидаға үміткермен еңбек шартын жасасу және бұйрық қабылдау мерзімін көрсету, келісу мерзімін өзгерту, т.б жөнінде өзгерістер енгізу үшін қайталап, облыс әкімі орынбасарымен хат жолдауға (мерзімі: қыркүйек айының 20-на дейін);

- Ұлттық экономика министрінің 20.02.2015 жылғы №113 бұйрығымен бекітілген Қағиданың талаптарына Байқау кеңесінің мүшелерінің санын көбейту немесе белгілі бір себептермен саны азайғанда қосымша конкурс өткізу мәселесі бойынша ұсыным хат жолдауға (мерзімі: қыркүйек айының 20-на дейін);

 - Денсаулық сақтау министрлігіне Қазақстан Республикасының азаматтарына тұрақты тұратын елді мекеннен тысқары жерлерге тегін немесе жеңілдікті жол жүруді ұсыну қызметін, оңалту орталықтарына жолдама беру туралы қызметті, М.Қарабаев атындағы Қостанай облысының оңалту орталығына, ҚР ДСМ «Бурабай» ШЖҚ РМК-на және ҚР ДСМ «Алатау» балаларға арналған клиникалық санаторий» ШЖҚ РМК-на жолдауды мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне ұсыну;

- «Еңбекке уақытша жарамсыздыққа сараптама жүргізу, сондай-ақ еңбекке уақытша жарамсыздық парағын немесе анықтамасын беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі бойынша жұмыс берушілерге де шағым түсіру құқығын беру жөнінде Денсаулық сақтау министрлігінің 2020 жылғы                            18 қарашадағы  №ҚР ДСМ-198/2020 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы ұсыным енгізу;

- ҚР ҰЭМ - нің 2015 жылғы 2 ақпандағы №70 бұйрығына басшыларды тағайындау және аттестация жүргізу бөліктеріне өзгеріс енгізу туралы ұсыныс беруге;

- ҚР ДСМ-нің 2020 жылғы 21 желтоқсандағы №ҚР ДСМ-305/2020 бұйрығымен бекітілген біліктілік талаптарын қайта қарастыру туралы уәкілетті органға ұсыныс беру;

- Денсаулық сақтау министрлігіне Қазақстан Республикасының азаматтарына тұрақты тұратын елді мекеннен тысқары жерлерге тегін немесе жеңілдікті жол жүруді ұсыну бойынша жаңадан мәслихат шешімін қабылдау

  (қазан айының 30-на дейін)

***

Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

Персоналды басқару

Басқармада мемлекеттік қызметшілердің жалпы штат саны 21 бірлікті құраса, оның ішінде бос лауазымдар саны 3 бірлікті (тұрақты) құрайды.

2022 жыл басынан 4 қызметкермен жеке арыздарына сәйкес, еңбек шарттары бұзылды.

Аталған мерзім ішінде 5 мемлекеттік қызметшіге тәртіптік жаза қолданылған, мерзімінен бұрын алынған.

Бүгінгі күні (01.07.2022ж жағдайымен) медицина кадрларының тапшылығы 220 бірлікті құрады. Аса қажет деп танылған мамандықтар бойынша қажеттілік: 24 анестезиолог-реаниматолог,    23 акушер-гинеколог,                              14 инфекционист, 12 педиатр, 62 жалпы тәжірбиелі дәрігер қажет.

          Бұл ретте, а.ж. басынан бері дәрігерлер тапшылығы 19 бірлікке  ұлғайды (2021 жылдың қорытындысы бойынша - 201.).

         Басқармаға бағынысты 36 медиицналық ұйым бар. Оның 3-уі  («Атырау облыстық офтальмология ауруханасы» ШЖҚ КМК 2018 жылғы 17 қазандағы №2 шартымен,  «№2 қалалық емханасы» 2018 жылғы 24 желтоқсанда МЖӘ серіктестігі  жобасымен, «Еркінқала дәрігерлік амбулаториясы» ШЖҚ КМК 2021 жылғы 20 желтоқсандағы Б/Н/253/4 шартына сәйкес) сенімгерлік басқаруға берілген.

         25 медициналық ұйым басшылары тағайындалған болса, олардың 4-уі зейнеткерлік жаста.

         ҚР «Мемлекеттік мүлік туралы» Заңына сәйкес, конкурстық рәсімдер Байқау кеңестері арқылы өткізілсе, 1 мекеменің басшысының бос орнына үміткерлердің конкурстан өтпеуіне орай, басшы орнында міндетін атқарушы отыр.

         Медициналық ұйым басшыларының бір лауазымда 5 жылға жуық немесе одан да ұзақ уақыт қызмет етіп келе жатқаны бойынша мониторинг жүргізілді, 5 жылдан 15 жылға дейінгі аралықта қызмет етіп келе жатқан бастапқы           медико-санитариялық ұйымда - 2,  стационарлық ұйымда - 2,  мамандандырылған ұйымдарда -  5.

          Жыл басынан 4 медицина ұйымы басшылары жұмысқа қабылданды.

         Кәсіпорындардағы Байқау Кеңестерінің қортындысымен ҚР ДСМ келісімімен 3 медицина ұйымы басшылары тағайындалып, 1-уіне ДСМ келісім бермеуіне орай тағайындаудан бас тартылды.

         Бір лауазымда бірнеше жыл ұзақ отыру, сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне алып келетінін ескеріп, қазіргі уақытта қолданыста денсаулық сақтау ұйымдары басшыларына ротациялау заңнамалық актімен реттелмегендіктен, ротация жасау жөнінде нормативті-құқықтық актінің қабылдануы аса қажет болып отыр.

Ағымдағы жылдың 8 ай қорытындысы бойынша 11 медиицна ұйымдарының басшыларына тәртіптік шаралар қолданылған. Мерзімінен бұрын түсірілгендер болмаған.

Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы
іс-қимыл агенттігінің (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) тапсырмасына сәйкес, Агенттіктің аумақтық департаменттерімен Заңның нормаларының сақталуы бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы тақырыптық мониторинг нәтижесімен мемлекеттік қызметкерге теңескен мемлекеттік орган басшысы ретінде кәсіпкерлік субьектісі тіркелгендіктен, бір басшы әкімшілік жауапкершілікке тартылған.

Аталған бұзушылықтардың алдын алу мақсатында медицина ұйымдары басшыларына ескерту хат жіберілген.

          Ұсынылады:

-қызметкерлердің жазасын мерзімінен бұрын алу уақытын ҚР Еңбек Кодексіне көрсету туралы уәкілетті органдарға ұсыныс беру (мерзімі:                         10-қыркүйекке дейін);

          - 5 жылдан жоғары бір лауазымда отырған  медициналық ұйымдар басшыларының ротациялауды заңдастыру туралы уәкілетті органға облыс әкімінің орынбасарымен ұсыныс жолдау (мерзімі: қыркүйек айының 20-на дейін).

                                                                              ***

 

         Мемлекеттік қызмет көрсету

Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне сәйкес, Басқармамен және облыстағы медициналық ұйымдармен 19 түрлі медициналық мемлекеттік қызмет көрсетіледі.

Қазақстан Республикасының Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м.а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы №39/НҚ бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізілімінде жоғарыда аталған қызметтердің тек 3-уі ғана толық электронды, 15-і баламалы (электронды/қағаз) және 1-уі қағаз түрінде көрсетіледі.

***

         Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері

Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері бұлтты құжат айналым (ОДО) базасы арқылы және «E-otinish» арқылы 2022 жылдың 8 айы бойынша                       389 өтініш, ОДО арқылы   92 өтініш келіп түскен.

Өтініштердің ішінде азаматтық заңнамаға сәйкес келісім шарт тараптары болып табылатын медициналық ұйымдардың шарт міндемелерін орындамауы, дәрігерлердің әрекетіне немесе әрекетсіздігіне шағым, еңбек қатынастары бойынша мәселелер, т.б көтерілген.

          Ұсынылады:

         - медициналық ұйымдардың күту орындарында, әлеуметтік желілерінде, интернет сайттарында және БАҚ арқылы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер, оның ішінде, бюджет қаражаты есебінен шетелге емделуге жіберуге жататын аурулар тізбесіне жататын ауру түрлері және Қазақстан Республикасының емдеу-сауықтыру ұйымдарына емделу үшін жолдама беруге жататын аурулар тізбесі, амбулаториялық деңгейде тегін және (немесе) жеңілдікпен берілетін дәрілік заттардың, медициналық бұйымдардың және мамандандырылған емдік өнімдердің тізбесі және тегін кепілдік берілген медициналық көмектер тізбесі туралы, дәрігерлердің қабылдау уақыты мен дәрігерлерге онлайн жазылу мүмкіндігі туралы, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру бойынша, ақылы қызметтер туралы, т.б халықтың медициналық медициналық көмекті алумен байланысты нақты ақпараттарды жариялануын қамтамасыз ету (мерзімі: үнемі);

          - учаскелік дәрігерлердің өздерінің қарау учаскесі бойынша емделушілердің назарына оларға тегін кепілдік берілген дәрілік заттар мен медициналық бұйымдар және тегін кепілдік берілген медициналық көмектер туралы ақпараттарды жеткізуге, скринингтен уақтылы өтуіне, шаралар алуға (мерзімі: үнемі);

***

         Мемлекеттік сатып алу

Атырау облысы Денсаулық сақтау басқармасы 03.01-23.06.2022 аралығында мемлекеттік сатып алу веб-порталына 98 лот жоспарланып, 1316998015,33 теңге қаражат бекітілді. Қазіргі күнде 115 келісім-шарт жасақталды.

Атырау облысы Денсаулық сақтау басқармасы ағымдағы жылдың 18-ші сәуір №7427180-1 мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс бойынша сатып алу жариялаған болатын. Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыспен көзделген қызметке әлеуетті өнім берушілер:

1) «Өркениетті Қазақстан»;

2) «Қазақстан еріктілері лигасы ҚҚ»;

3) «Институт общественного здравоохранения» ЖММ;                                        4) «Салауатты өмір салтын қалыптастыру мамандарының ассоциясы» Заңды тұлғалар бірлестігі ЖСН 991 240 005 539 қатысты.

Жеңімпаз болып №523401329-ГСЗ1 «Институт общественного здравоохранения» ЖММ, екінші орын алған әлеуетті өнім беруші «Салауатты өмір салтын қалыптастыру мамандарының ассоциясы» Заңды тұлғалар бірлестігі айқындалды.

Алайда, «Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Ішкі мемлекеттік аудит комитетінің Атырау облысы бойынша ішкі мемлекеттік аудит Департаменті» РММ-нен 2022 жылғы 15-ші маусымда №231010000-ГСЗ-26/1175650/176649 хабарламасы келіп түсті. Хабарламада төменде көрсетілген заңбұзушылықтар анықталған:

- ұйымдастырушы КО 1-қосымшасының 3,5-тармақтарының бұзуы ұпайлар «Өркениетті Қазақстан», «Қазақстан еріктілері лигасы ҚҚ», «Институт общественного здравоохранения» ЖММ, «Салауатты өмір салтын қалыптастыру мамандарының ассоциясы» Заңды тұлғалар бірлестігі әлеуетті жеткізушілеріне заңсыз қолданылған. Яғни, ұпайлар қате қолданылған.

Жоғарыда айтылғандардың негізінде анықталған бұзушылықтар жоюға жататындығы анық көрсетілген. Осыған орай, Денсаулық сақтау басқармасы хабарламаны негізге ала отырып әлеуетті өнім берушілерге балдық жүйені қайта қарау қарастырылды. Жеңімпаз ретінде «Институт общественного здравоохранения» ЖММ танылды.

Заң бұзушылықтар камералды бақылау нәтижесінде өз уақытында сапалы орындалды.

Ағымдағы жылдың 8 айында Ішкі мемлекеттік аудитпен және тексеру комиссиясымен аудит жүргізіліп, нұсқамалар берілген.

Атап айтқанда, ішкі мемлекеттік аудит жөніндегі уәкілетті органның      2022 жылғы 18 сәуірдегі №30 бұйрығымен бекітілген                                 01.01.2021-31.12.2021жж аралығына жүргізілген аудиторлық қорытындысымен 94 187,9 мың теңгенің қаржылық және рәсімдік сипаттағы бұзушылықтары аудит кезінде бухгалтерлік жазбалар беру арқылы есеп бойынша көрсету арқылы қалпына келтірілген.

Мекеменің шоғырландырылған қаржылық есептілігінде сомасы 146,1 мың теңгенің басқа да активтері көрсетілмеген.

Атырау облысы Тексеру комиссиясының 2022 жылғы 4 мамырдағы №1 нұсқамасына сәйкес Басқармаға жүргізілген аудит нәтижесімен 359 748,2 мың теңгенің бұзушылықтары анықталған. Оның ішінде қаржылық бұзушылықтар 4 657,4 мың теңге, тиімсіз жоспарланған бюджет қаражаты 315 612,2 мың теңге, тиімсіз пайдаланылған бюджет қаражаты 39 478,6 мың теңге. Сонымен қатар, рәсімдік бұзушылықтар саны 40 бірлік. Өтелуге жататын 4 657,4 мың теңгенің аудит барысында 382,6 мың теңгесі өтелген. Бүгінгі күні нұсқама кезең-кезеңмен орындалуда.

Атырау облысының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының 2022 жылғы 20 шілдедегі шешімімен Атырау жоғары медициналық колледжіне мемлекеттік тапсырыс бойынша артық төленген (оқудан шығарылған студенттер үшін) 26 826 500 теңгені жергілікті бюджет есебіне өтеу бойынша шаралар қабылдау туралы облыстық тексеру комиссиясының 2022 жылғы 4 мамырдағы №4 нұсқамасының 1-тармағының күшін жойып, негізсіз деп тану туралы талап қоюы қанағаттандырылды.

Талап қоюшы Атырау облысы Денсаулық басқармасы «Атырау жоғары медицналық колледжі» шаруашылық жүргізу құқығындағы коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының жауапкер  «Атырау облысы бойынша тексеру комиссиясы» мемлекеттік мекемесіне 2022 жылғы 4 мамырдағы №2 нұсқаманың 1- тармағының күшін жойып, жарамсыз деп тану туралы талап қоюы қанағаттандырылған.

Медициналық құрылғыларды сатып алуға қатысты тендер қорытындысымен келіспеген әлеуетті өнім берушінің талап арызы негізінде ӘРПК – не сәйкес 3 сот отырысы өткен:

2022 жылдың 16 ақпанында Басқармамен медициналық құрылғыларды сатып алу тендерін өткізу туралы хабарландыру жарияланған. 23 ақпанда ҚР ДСМ-нен медициналық техникаларды «СҚ-Фармация» ЖШС базасында орталықтандырылып сатып алуға көшкенге дейін медициналық техникаларды сатып алуды тоқтата тұру туралы хат келген.

Халық сұранысын қанағаттандыру, оларды уақтылы және сапалы  медициналық көмекпен қамтамасыз ету мақсатында Денсаулық сақтау министрлігіне жарияланған тендерді одан әрі ҚР Үкіметімен бекітілген Қағидаға сәйкес өткізіліп жатқаны және орын алған мәселе шешім шығаруға ықпал ету туралы 28 ақпанда және 16 наурызда облыс әкімі орынбасарларымен хаттар жолданған.

Жоғарыда аталған хаттан басқа уәкілетті органдармен Бірыңғай дистрибьютормен медициналық құрылғыларды орталықтандырып сатып алу рәсімін  реттейтін нормативтік құқықтық құжат қабылданбаған.

Медициналық құрылғыларды сатып алу ҚР Үкіметінің 2020 жылғы                     4 маусымдағы №375 қаулысымен жүзеге асырылады. Аталған қаулының нормаларына сәйкес сатып алу рәсімін тоқтату негіздемелері көрсетілмеген. Көрсетілген қаулыға тек 2022 жылғы 11 мамырда ғана бағасы 20 000 000-ға дейінгі медициналық құрылғылар бюджет әкімшісінің келісімімен Тапсырыс берушілермен алныатындығы, ал 20 000 000-нан астам соманы құрайтын медициналық құрылғылардың бірыңғай дистрибьютормен орталықтандырылып сатып алынатындығы көрсетілген. Енгізілген өзгеріс тек 4-маусымда ғана күшіне енген.

Өткізілген тендер бойынша мамырда бір әлеуетті өнім берушінің арызы негізінде Атырау облысы бойынша ішкі мемлекеттік аудит департаментімен тексеру жүргізіліп, арыз қанағаттандырусыз қалдырылды.

Өтініштің қаралуымен келіспеген әлеуетті өнім беруші Басқарманы және ДСМ-нің әрекеттеріне шағымданып Нұр-Сұлтан қаласының әкімшілік ауданарлық сотының 2022 жылғы 17 маусымдағы шешімімен талап қанағаттандырусыз қалдырылды, аталған шешімге берілген апелляциялық шағым 22 шілдедегі қаулысымен өзгеріссіз қалдырылған.

Ұқсас талаппен Басқарманы, Ішкі мемлекеттік аудит департаментін, Ішкі мемлекеттік аудит Комитетін сотқа беріп, Нұр-Сұлтан қаласының әкімшілік ауданаралық сотының 2022 жылғы 18 тамыздағы шешімімен талап қанағаттандырусыз қалдырылған.

Сондай-ақ, аталған қаулыға өзгерістер еніп, сатып алуды қағаз нысанынан электронды нысанға көшіріп, веб портал арқылы сатып алу көзделген болатын. Алайда, тиісті өзгерістер енгізілгенімен, веб портал әлі күнге дейін іс жүзінде жүзеге асырылмағандықтан қайтадан қағаз нысанға ауыстыру туралы шешім қабылданып, тиісті өзгерістер енгізу туралы қаулы жобалары тиісті сараптамалардан өтуде.

Бұл ретте, сатып алуды өткізуге жауапты маман тиісті заңнамалық актіге енгізілген өзгерістерді жіті қадағалап отыруы тиіс.

      Ұсынылады:

      - есеп жүргізумен және мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыратын жауапты мамандардың белгілі бір реттеуші заңдарға өзгерістер енуімен байланысты біліктілігін арттырып отыру, жоспарлау, бухгалтерлік есепті жүргізу және мемлекеттік сатып алуға жауапты мамандарды салалас мемлекеттік органдардың тиісті бөлімдеріне тағылымдамадан өтіп, тәжірибе алмасуға жіберіп отыру                                 

                                                                                  (мерзімі -  жоспарға сәйкес)

      - уәкілетті органдармен жүргізілген тексеру қорытындыларындағы заңбұзушылықтарды болдырмауға, алдын алуға шаралар алуға                         

                                                                                                     (мерзімі - үнемі)

 

***

Сот отырыстары туралы

2022 жылдың өткен мерзімі бойынша Басқарма тарап ретінде 18 бірінші сатыдағы сот отырысына, 6 апелляциялық сатыдағы сот отырысына қатысқан. Оның ішінде 8 іс бойынша жауапкер, 2 іс бойынша талапкер, 8 іс бойынша мүдделі тұлға ретінде қатысқан. Оның ішінде 4-уі ҚР ДСМ 2021 жылғы                                   26 тамыздағы №ҚР ДСМ-93/2020 санды бұйрығымен (11.10.2021 жылғы №102 бұйрықпен күші жойылған) коронавирустық инфекциямен күресуге жұмылдырылған медициналық қызметкерлерді көтермелеу ақысының азаюымен байланысты.

Бұқаралық ақпарат құралдарындағы шығарылымдар, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл заңнамасы талаптарының орындалуы.

      Облыс көлеміндегі медициналық ұйымдардың басым көпшілігінде баспасөз қызметіне жауапты мамандар айқындалған. Баспасөз мамандары жоқ ұйымдарға баспасөзге жауаптылық негізгі қызметкерлерге қосымша жүктелген. Баспасөз қызметінің міндетіне медициналық ұйымдарда болып жатқан жаңалықтар мен жайттар туралы интернет ресурс пен әлеуметтік желілер арқылы халықты ақпараттандырып отырады.

Облыстағы медицина саласына қатысты мақалалар орын алған.

Мысалы, төмендегі БАҚ сілтемелері:

http://youtu.be/bKBmW75Y7V0

https://youtu.be/mvvzViggrt0

https://youtu.be/5e3bXqwu7pA

Ұсынылады:

      -БАҚ шығарылымдарына тұрақты түрде мониторинг жүргізуді, жарияланған сыни шығарылымдарда көрсетілген фактілерге жедел әрекет жасауды қамтамасыз етуге, баспасөз қызметіне жауапты мамандардың қызметін күшейту, Басқарманың және басқармаға бағынысты кәсіпорындардың ресми интернет ресурстарын, әлеуметтік желілерін халыққа және қоғамға тиімді ақпараттармен жаңартып отыру (мерзімі: үнемі);

      - Басқармаға бағынысты ұйымдардың қызметіне сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау жұмыстарын сапалы жүргізіп, нәтижесін Атырау облысы бойынша Сыбайлас жемқорлық департаментіне жолдануын қамтамасыз ету  (мерзімі: жоспарға сәйкес).

         А.Рсқалиева   Басқарманың бөлім басшысы;
         Г.Нургалиева   Басқарманың бөлім басшысы
         Б.Ташенова   Басқарманың бас маман заңгер;
         А.Айткалиева   Басқарманың бас маманы;
         Н.Супалдиярова  

 

Басқарманың бас маманы

 

Басқарма басшысының

уақытша міндетін атқарушы

__________________ Қ.Абдалиев

О противодействии коррупции Закон Республики Казахстан от 18 ноября 2015 года № 410-V ЗРК

Настоящий Закон регулирует общественные отношения в сфере противодействия коррупции и направлен на реализацию антикоррупционной политики Республики Казахстан.

Глава 1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 1. Разъяснение некоторых понятий, содержащихся в настоящем Законе

Содержащиеся в настоящем Законе понятия применяются в следующем значении:

1) лицо, занимающее ответственную государственную должность, – лицо, занимающее должность, которая установлена Конституцией Республики Казахстан, конституционными и иными законами Республики Казахстан для непосредственного исполнения функций государства и полномочий государственных органов, в том числе депутат Парламента Республики Казахстан, судья, а равно лицо, занимающее согласно законодательству Республики Казахстан о государственной службе политическую государственную должность либо административную государственную должность корпуса «А»;

2) должностное лицо – лицо, постоянно, временно или по специальному полномочию осуществляющее функции представителя власти либо выполняющее организационно-распорядительные или административно-хозяйственные функции в государственных органах, субъектах квазигосударственного сектора, органах местного самоуправления, а также в Вооруженных Силах, других войсках и воинских формированиях Республики Казахстан;

3) лицо, уполномоченное на выполнение государственных функций, – государственный служащий в соответствии с законами Республики Казахстан о государственной службе, депутат маслихата, а также лицо, временно исполняющее обязанности, предусмотренные государственной должностью, до назначения его на государственную службу;

4) лицо, приравненное к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций, – лицо, избранное в органы местного самоуправления; гражданин, зарегистрированный в установленном законом Республики Казахстан порядке в качестве кандидата в Президенты Республики Казахстан, депутаты Парламента Республики Казахстан или маслихатов, акимы городов районного значения, поселков, сел, сельских округов, а также в члены выборного органа местного самоуправления; служащий, постоянно или временно работающий в органе местного самоуправления, оплата труда которого производится из средств государственного бюджета Республики Казахстан; лицо, исполняющее управленческие функции в государственной организации или субъекте квазигосударственного сектора, служащие Национального Банка Республики Казахстан и его ведомств;

5) конфликт интересов – противоречие между личными интересами лиц, занимающих ответственную государственную должность, лиц, уполномоченных на выполнение государственных функций, лиц, приравненных к ним, должностных лиц и их должностными полномочиями, при котором личные интересы указанных лиц могут привести к ненадлежащему исполнению ими своих должностных полномочий;

6) коррупция – незаконное использование лицами, занимающими ответственную государственную должность, лицами, уполномоченными на выполнение государственных функций, лицами, приравненными к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций, должностными лицами своих должностных (служебных) полномочий и связанных с ними возможностей в целях получения или извлечения лично или через посредников имущественных (неимущественных) благ и преимуществ для себя либо третьих лиц, а равно подкуп данных лиц путем предоставления благ и преимуществ;

7) антикоррупционная политика – правовые, административные и организационные меры, направленные на снижение коррупционных рисков, повышение доверия общества к деятельности государственных органов, и иные меры в соответствии с настоящим Законом;

8) антикоррупционные ограничения – ограничения, установленные настоящим Законом и направленные на предупреждение коррупционных правонарушений;

9) противодействие коррупции – деятельность субъектов противодействия коррупции в пределах своих полномочий по предупреждению коррупции, в том числе по формированию антикоррупционной культуры в обществе, выявлению и устранению причин и условий, способствующих совершению коррупционных правонарушений, а также по выявлению, пресечению, раскрытию и расследованию коррупционных правонарушений и устранению их последствий;

10) уполномоченный орган по противодействию коррупции – центральный исполнительный орган в сфере государственной службы и противодействия коррупции и его ведомство, их территориальные подразделения, осуществляющие в пределах своих полномочий функции по реализации антикоррупционной политики Республики Казахстан и координации в сфере противодействия коррупции;

11) коррупционное правонарушение – имеющее признаки коррупции противоправное виновное деяние (действие или бездействие), за которое законом установлена административная или уголовная ответственность;

12) коррупционный риск – возможность возникновения причин и условий, способствующих совершению коррупционных правонарушений;

13) предупреждение коррупции – деятельность субъектов противодействия коррупции по изучению, выявлению, ограничению и устранению причин и условий, способствующих совершению коррупционных правонарушений, путем разработки и внедрения системы превентивных мер.

Сноска. Статья 1 с изменением, внесенным Законом РК от 06.04.2016 № 484-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 2. Сфера действия настоящего Закона

1. Настоящий Закон действует на территории Республики Казахстан в отношении физических и юридических лиц. За пределами Республики Казахстан настоящий Закон действует в отношении граждан Республики Казахстан и юридических лиц, зарегистрированных в Республике Казахстан, если иное не предусмотрено международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан.

2. Уголовные ответственность и наказание за коррупционные преступления предусмотрены Уголовным кодексом Республики Казахстан, административные ответственность и взыскание за административные коррупционные правонарушения – Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях.

Статья 3. Законодательство Республики Казахстан о противодействии коррупции

1. Законодательство Республики Казахстан о противодействии коррупции основывается на Конституции Республики Казахстан и состоит из настоящего Закона и иных нормативных правовых актов Республики Казахстан.

2. Если международным договором, ратифицированным Республикой Казахстан, установлены иные правила, чем те, которые содержатся в настоящем Законе, то применяются правила международного договора.

Статья 4. Основные принципы противодействия коррупции

Противодействие коррупции осуществляется на основе принципов:

1) законности;

2) приоритета защиты прав, свобод и законных интересов человека и гражданина;

3) гласности и прозрачности;

4) взаимодействия государства и гражданского общества;

5) системного и комплексного использования мер противодействия коррупции;

6) приоритетного применения мер предупреждения коррупции;

7) поощрения лиц, оказывающих содействие в противодействии коррупции;

8) неотвратимости наказания за совершение коррупционных правонарушений.

Статья 5. Цель и задачи противодействия коррупции

1. Целью противодействия коррупции является устранение коррупции в обществе.

2. Достижение цели противодействия коррупции реализуется посредством решения следующих задач:

1) формирования в обществе атмосферы нетерпимости к коррупции;

2) выявления условий и причин, способствующих совершению коррупционных правонарушений, и устранения их последствий;

3) укрепления взаимодействия субъектов противодействия коррупции;

4) развития международного сотрудничества по противодействию коррупции;

5) выявления, пресечения, раскрытия и расследования коррупционных правонарушений.

 

Глава 2. МЕРЫ ПРОТИВОДЕЙСТВИЯ КОРРУПЦИИ

Статья 6. Система мер противодействия коррупции

Система мер противодействия коррупции включает:

1) антикоррупционный мониторинг;

2) анализ коррупционных рисков;

3) формирование антикоррупционной культуры;

4) выявление коррупциогенных норм при производстве юридической экспертизы в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

5) формирование и соблюдение антикоррупционных стандартов;

6) финансовый контроль;

7) антикоррупционные ограничения;

8) предотвращение и разрешение конфликта интересов;

9) меры противодействия коррупции в сфере предпринимательства;

10) выявление, пресечение, раскрытие и расследование коррупционных правонарушений;

11) сообщение о коррупционных правонарушениях;

12) устранение последствий коррупционных правонарушений;

13) формирование и публикацию Национального доклада о противодействии коррупции.

Статья 7. Антикоррупционный мониторинг

1. Антикоррупционный мониторинг – деятельность субъектов противодействия коррупции по сбору, обработке, обобщению, анализу и оценке информации, касающейся эффективности антикоррупционной политики, состояния правоприменительной практики в сфере противодействия коррупции, а также восприятия и оценки уровня коррупции обществом.

2. Целью антикоррупционного мониторинга является оценка правоприменительной практики в сфере противодействия коррупции.

3. Источниками антикоррупционного мониторинга являются правовая статистика и обращения физических и юридических лиц, сведения неправительственных и международных организаций, данные социологических опросов и публикаций в средствах массовой информации, а также иные не запрещенные законом источники информации.

4. Результаты антикоррупционного мониторинга могут являться основанием для проведения анализа коррупционных рисков, а также совершенствования мер, направленных на формирование антикоррупционной культуры.

5. Положения настоящей статьи не распространяются на деятельность специальных государственных органов.

Статья 8. Анализ коррупционных рисков

1. Анализ коррупционных рисков (внешний и внутренний) – выявление и изучение причин и условий, способствующих совершению коррупционных правонарушений.

2. Внешний анализ коррупционных рисков осуществляется уполномоченным органом по противодействию коррупции в порядке, определяемом Президентом Республики Казахстан, по следующим направлениям:

1) выявление коррупционных рисков в нормативных правовых актах, затрагивающих деятельность государственных органов и организаций, субъектов квазигосударственного сектора;

2) выявление коррупционных рисков в организационно-управленческой деятельности государственных органов и организаций, субъектов квазигосударственного сектора.

К проведению внешнего анализа коррупционных рисков уполномоченный орган по противодействию коррупции вправе привлекать специалистов и (или) экспертов иных субъектов противодействия коррупции.

По результатам внешнего анализа коррупционных рисков государственные органы, организации и субъекты квазигосударственного сектора принимают меры по устранению причин и условий возникновения коррупции.

3. Действие пункта 2 настоящей статьи не распространяется на отношения в сферах:

1) высшего надзора, осуществляемого прокуратурой;

2) досудебного производства по уголовным делам;

3) производства по делам об административных правонарушениях;

4) правосудия;

5) оперативно-розыскной деятельности;

6) уголовно-исполнительной деятельности;

7) контроля за соблюдением требований законодательства Республики Казахстан о государственных секретах.

4. Положения пункта 2 настоящей статьи не распространяются на деятельность специальных государственных органов.

5. Государственные органы, организации и субъекты квазигосударственного сектора осуществляют внутренний анализ коррупционных рисков, по результатам которого принимают меры по устранению причин и условий, способствующих совершению коррупционных правонарушений.

Типовой порядок проведения внутреннего анализа коррупционных рисков определяется уполномоченным органом по противодействию коррупции.

Статья 9. Формирование антикоррупционной культуры

1. Формирование антикоррупционной культуры – деятельность, осуществляемая субъектами противодействия коррупции в пределах своей компетенции по сохранению и укреплению в обществе системы ценностей, отражающей нетерпимость к коррупции.

2. Формирование антикоррупционной культуры осуществляется посредством комплекса мер образовательного, информационного и организационного характера.

3. Антикоррупционное образование – непрерывный процесс воспитания и обучения, осуществляемый в целях нравственного, интеллектуального, культурного развития и формирования активной гражданской позиции неприятия коррупции личностью.

4. Информационная и организационная деятельность реализуется путем проведения разъяснительной работы в средствах массовой информации, организации социально значимых мероприятий, государственного социального заказа в соответствии с законодательством Республики Казахстан и иных мер, предусмотренных законодательством Республики Казахстан.

Статья 10. Антикоррупционные стандарты

1. Антикоррупционные стандарты – установленная для обособленной сферы общественных отношений система рекомендаций, направленная на предупреждение коррупции.

2. Антикоррупционные стандарты разрабатываются государственными органами, организациями и субъектами квазигосударственного сектора при участии общественности и учитываются при разработке законодательства и в правоприменительной практике.

Статья 11. Меры финансового контроля

1. В целях осуществления мер финансового контроля лица, определенные настоящей статьей, представляют следующие декларации физических лиц:

1) декларацию об активах и обязательствах;

2) декларацию о доходах и имуществе.

2. Декларацию об активах и обязательствах представляют кандидаты в Президенты Республики Казахстан, депутаты Парламента Республики Казахстан и маслихатов, акимы городов районного значения, поселков, сел, сельских округов, а также в члены выборных органов местного самоуправления и их супруги – до регистрации в качестве кандидата.

3. Декларацию о доходах и имуществе представляют:

1) лица, занимающие ответственную государственную должность, и их супруги;

2) лица, уполномоченные на выполнение государственных функций, и их супруги;

3) должностные лица и их супруги;

4) лица, приравненные к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций, и их супруги.

4. В случае приобретения в течение отчетного календарного года имущества, определенного налоговым законодательством Республики Казахстан, лица, указанные в пункте 3 настоящей статьи, в декларации о доходах и имуществе отражают сведения об источниках покрытия расходов на приобретение указанного имущества.

5. Декларация об активах и обязательствах составляется в соответствии с налоговым законодательством Республики Казахстан и представляется по форме и в порядке, которые определены налоговым законодательством Республики Казахстан.

6. Декларация о доходах и имуществе составляется в соответствии с налоговым законодательством Республики Казахстан и представляется по форме, в порядке и сроки, которые определены налоговым законодательством Республики Казахстан.

7. Сведения о представлении физическими лицами, указанными в пунктах 2 и 3 настоящей статьи, декларации об активах и обязательствах или декларации о доходах и имуществе размещаются на официальном интернет-ресурсе государственного органа, осуществляющего руководство в сфере обеспечения поступлений налогов и других обязательных платежей в бюджет, в порядке, установленном налоговым законодательством Республики Казахстан.

8. Непредставление декларации об активах и обязательствах и (или) декларации о доходах и имуществе или представление неполных, недостоверных сведений в таких декларациях, если в содеянном не содержатся признаки уголовно наказуемого деяния:

лицами, указанными в пункте 2 настоящей статьи, – является основанием для отказа в регистрации или отмене решений о регистрации;

лицами, указанными в пункте 3 настоящей статьи, – влечет ответственность, предусмотренную Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях.

9. Опубликованию в срок не позднее 31 декабря года, следующего за отчетным календарным годом, подлежат сведения, отраженные в декларациях физических лиц, которые представили следующие лица и их супруги:

1) занимающие политические государственные должности;

2) занимающие административные государственные должности корпуса «А»;

3) депутаты Парламента Республики Казахстан;

4) судьи Республики Казахстан;

5) лица, исполняющие управленческие функции в субъектах квазигосударственного сектора.

Перечень сведений, подлежащих опубликованию, определяется уполномоченным органом по противодействию коррупции.

Сведения, указанные в части второй настоящего пункта, размещаются службами управления персоналом (кадровыми службами) государственных органов, организаций, Парламента Республики Казахстан и Верховного Суда Республики Казахстан на их официальных интернет-ресурсах.

10. Требования пункта 7 и подпунктов 1) и 2) пункта 9 настоящей статьи не распространяются на сведения, составляющие государственные секреты.

11. Физические и юридические лица, которые участвуют в выполнении функций по управлению государственным имуществом, представляют в порядке и сроки, установленные Правительством Республики Казахстан, отчеты обо всех сделках имущественного характера и финансовой деятельности, связанных с государственной собственностью, в государственный орган, осуществляющий в отношении государственного имущества правомочия собственника.

12. Поступающие в органы государственных доходов сведения, предусмотренные настоящей статьей, являются охраняемой законом тайной в соответствии с законодательством Республики Казахстан. Их разглашение влечет ответственность в соответствии с законами Республики Казахстан.

13. Сведения, составляющие служебную и налоговую тайну, представляются уполномоченному органу по финансовому мониторингу в целях и порядке, предусмотренных Законом Республики Казахстан «О противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, и финансированию терроризма».

Примечания.

1. Лицами, исполняющими управленческие функции в субъектах квазигосударственного сектора, в настоящей статье признаются лица, постоянно, временно либо по специальному полномочию исполняющие организационно-распорядительные или административно-хозяйственные функции в указанных организациях.

2. Под организационно-распорядительными функциями в настоящей статье подразумевается деятельность лиц по осуществлению предусмотренных законодательством и учредительными документами полномочий исполнительного органа организации. К этим функциям относятся общее руководство коллективом, расстановка и подбор кадров, организация и контроль труда подчиненных, поддержание дисциплины, выражающееся в применении мер поощрения и наложении дисциплинарных взысканий.

3. Под административно-хозяйственными функциями в настоящей статье подразумевается осуществление лицами, на которых возложена полная материальная ответственность, деятельности в рамках предоставленных полномочий по управлению и распоряжению имуществом, в том числе деньгами, находящимися на балансе и банковских счетах организации.

Статья 12. Антикоррупционные ограничения

1. В целях недопущения лицами, занимающими ответственную государственную должность, лицами, уполномоченными на выполнение государственных функций, лицами, приравненными к ним (за исключением кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Парламента Республики Казахстан или маслихатов, акимы городов районного значения, поселков, сел, сельских округов, а также в члены выборных органов местного самоуправления), должностными лицами, а также лицами, являющимися кандидатами, уполномоченными на выполнение указанных функций, совершения действий, которые могут привести к использованию ими своих полномочий в личных, групповых и иных неслужебных интересах, указанные лица с учетом особенностей, установленных статьями 13, 14 и 15 настоящего Закона, принимают на себя антикоррупционные ограничения по:

1) осуществлению деятельности, не совместимой с выполнением государственных функций;

2) недопустимости совместной службы (работы) близких родственников, супругов и свойственников;

3) использованию служебной и иной информации, не подлежащей официальному распространению, в целях получения или извлечения имущественных и неимущественных благ и преимуществ;

4) принятию подарков в связи с исполнением служебных полномочий в соответствии с законодательством Республики Казахстан.

2. Законами, регулирующими порядок выполнения отдельных государственных функций, могут устанавливаться другие правовые нормы, предусматривающие ограничения, направленные на предупреждение коррупции.

3. Согласие лиц, указанных в пункте 1 настоящей статьи, на принятие антикоррупционных ограничений фиксируется службами управления персоналом (кадровыми службами) соответствующих организаций в письменной форме.

4. Непринятие антикоррупционных ограничений лицами, указанными в пункте 1 настоящей статьи, влечет отказ в приеме на должность либо увольнение с должности (освобождение от должности), их несоблюдение в случаях отсутствия признаков уголовно наказуемого деяния и административного правонарушения является основанием для прекращения ими государственной службы или иной соответствующей деятельности.

Статья 13. Деятельность, несовместимая с выполнением государственных функций

1. Лицам, занимающим ответственную государственную должность, лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций (за исключением депутатов маслихатов, осуществляющих свою деятельность не на постоянной или освобожденной основе), лицам, приравненным к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций (за исключением кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Парламента Республики Казахстан или маслихатов, акимы городов районного значения, поселков, сел, сельских округов, а также в члены выборных органов местного самоуправления, лиц, осуществляющих деятельность в субъектах квазигосударственного сектора), должностным лицам запрещается:

1) самостоятельно участвовать в управлении хозяйствующим субъектом, если управление или участие в управлении хозяйствующим субъектом не входит в их должностные обязанности в соответствии с законами Республики Казахстан, содействовать удовлетворению материальных интересов организаций или физических лиц путем неправомерного использования своих служебных полномочий с целью получения имущественных или иных благ;

2) заниматься предпринимательской деятельностью, за исключением приобретения и (или) реализации паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, облигаций на организованном рынке ценных бумаг, акций коммерческих организаций (простые акции в объеме, не превышающем пяти процентов от общего количества голосующих акций организаций) на организованном рынке ценных бумаг;

3) заниматься другой оплачиваемой деятельностью, кроме педагогической, научной и иной творческой деятельности.

2. Лица, исполняющие управленческие функции в организациях, входящих в группу Фонда национального благосостояния, вправе занимать оплачиваемые должности в органах управления, наблюдательных советах, исполнительных органах иных организаций, входящих в группу Фонда национального благосостояния.

3. Лица, указанные в пунктах 1 и 2 настоящей статьи, вправе сдавать в имущественный наем (аренду) жилище, принадлежащее им на праве собственности, и получать доход от такой сдачи.

4. Председателю Национального Банка Республики Казахстан и его заместителям запрещается приобретать паи инвестиционных фондов, облигации, акции коммерческих организаций.

Председатель Национального Банка Республики Казахстан и его заместители в течение тридцати календарных дней со дня их назначения на должности обязаны передать в доверительное управление в порядке, установленном законами Республики Казахстан, принадлежащие паи инвестиционных фондов, облигации и акции коммерческих организаций, приобретенные до назначения их на должности.

5. Лица, указанные в пункте 1 настоящей статьи, в течение тридцати календарных дней со дня вступления в должность обязаны передать в доверительное управление на время выполнения этих функций в порядке, установленном законами Республики Казахстан, принадлежащее им имущество, использование которого влечет получение доходов, за исключением денег, облигаций, паев открытых и интервальных паевых инвестиционных фондов, законно принадлежащих этим лицам, а также имущества, переданного в имущественный наем.

6. Договор на доверительное управление имуществом подлежит нотариальному удостоверению.

7. В случае приобретения акции лица, указанные пункте 1 настоящей статьи, обязаны передать их в доверительное управление в течение тридцати календарных дней со дня приобретения в порядке, установленном законами Республики Казахстан, и представить в службу управления персоналом (кадровую службу) по месту работы копию нотариально удостоверенного договора на доверительное управление имуществом в течение десяти рабочих дней после нотариального удостоверения договора.

8. Неисполнение обязательств, предусмотренных пунктами 4 и 6 настоящей статьи, лицами, занимающими ответственную государственную должность, лицами, уполномоченными на выполнение государственных функций, и лицами, приравненными к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций (за исключением кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Парламента Республики Казахстан или маслихатов, акимы городов районного значения, поселков, сел, сельских округов, а также в члены выборных органов местного самоуправления, лиц, осуществляющих свою деятельность в субъектах квазигосударственного сектора), и должностными лицами является основанием для прекращения ими государственной службы или иной соответствующей деятельности.

Сноска. Статья 13 с изменениями, внесенными Законом РК от 22.01.2016 № 446-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 14. Недопустимость совместной службы (работы) близких родственников, супругов или свойственников

1. Лица, занимающие ответственную государственную должность, лица, уполномоченные на выполнение государственных функций, и лица, приравненные к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций (за исключением кандидатов в Президенты Республики Казахстан, депутаты Парламента Республики Казахстан или маслихатов, акимы городов районного значения, поселков, сел, сельских округов, а также в члены выборных органов местного самоуправления), должностные лица не могут занимать должности, находящиеся в непосредственной подчиненности должностям, занимаемым их близкими родственниками и (или) супругом (супругой), а также свойственниками.

2. Лица, нарушающие требования пункта 1 настоящей статьи, если они добровольно в течение трех месяцев с момента обнаружения указанного нарушения его не устранят, подлежат переводу на должности, исключающие такую подчиненность, а при невозможности такого перевода один из этих служащих подлежит увольнению с должности или иному освобождению от указанных функций.

Примечание. В настоящем Законе под близкими родственниками понимаются родители (родитель), дети, усыновители (удочерители), усыновленные (удочеренные), полнородные и неполнородные братья и сестры, дедушка, бабушка, внуки, под свойственниками – братья, сестры, родители и дети супруга (супруги).

Статья 15. Конфликт интересов

1. Лицам, занимающим ответственную государственную должность, лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций, лицам, приравненным к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций, должностным лицам запрещается осуществлять должностные обязанности, если имеется конфликт интересов.

2. Лица, указанные в пункте 1 настоящей статьи, должны принимать меры по предотвращению и разрешению конфликта интересов.

3. Лица, указанные в пункте 1 настоящей статьи, обязаны в письменной форме уведомить непосредственного руководителя либо руководство организации, в которой они работают, о возникшем конфликте интересов или о возможности его возникновения, как только им станет об этом известно.

Непосредственный руководитель либо руководство организации по обращениям лиц, указанных в пункте 1 настоящей статьи, или при получении информации из других источников обязаны своевременно принимать следующие меры по предотвращению и урегулированию конфликта интересов:

1) отстранить лиц, указанных в пункте 1 настоящей статьи, от исполнения должностных обязанностей и поручить другому лицу исполнение должностных обязанностей по вопросу, в связи с которым возник или может возникнуть конфликт интересов;

2) изменить должностные обязанности;

3) принять иные меры по устранению конфликта интересов.

Статья 16. Меры противодействия коррупции в сфере предпринимательства

1. Субъекты предпринимательства при осуществлении своей деятельности принимают меры по предупреждению коррупции, в том числе по минимизации причин и условий, способствующих совершению коррупционных правонарушений, путем:

1) установления организационно-правовых механизмов, обеспечивающих подотчетность, подконтрольность и прозрачность процедур принятия решений;

2) соблюдения принципов добросовестной конкуренции;

3) предотвращения конфликта интересов;

4) принятия и соблюдения норм деловой этики;

5) принятия мер по формированию антикоррупционной культуры;

6) взаимодействия с государственными органами и иными организациями по вопросам предупреждения коррупции.

2. Стандарты по предупреждению коррупции для субъектов предпринимательства могут разрабатываться и приниматься объединениями (ассоциациями, союзами) субъектов предпринимательства.

Статья 17. Национальный доклад о противодействии коррупции

1. Национальный доклад о противодействии коррупции – документ, содержащий анализ и оценку состояния и тенденции распространения коррупции на международном и национальном уровнях, предложения по формированию, реализации и совершенствованию антикоррупционной политики.

2. Уполномоченный орган по противодействию коррупции ежегодно формирует Национальный доклад о противодействии коррупции и в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, вносит его в Правительство Республики Казахстан для последующего представления Президенту Республики Казахстан.

3. Национальный доклад о противодействии коррупции формируется на основе результатов работы уполномоченного органа по противодействию коррупции и деятельности государственных органов, физических и юридических лиц по вопросам противодействия коррупции.

4. Порядок подготовки, внесения Национального доклада о противодействии коррупции Президенту Республики Казахстан и его опубликования утверждается Президентом Республики Казахстан.

Сноска. Статья 17 с изменением, внесенным Законом РК от 06.04.2016 № 484-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

 

Глава 3. СУБЪЕКТЫ ПРОТИВОДЕЙСТВИЯ КОРРУПЦИИ И ИХ ПОЛНОМОЧИЯ

Статья 18. Субъекты противодействия коррупции

К субъектам противодействия коррупции относятся:

1) уполномоченный орган по противодействию коррупции;

2) иные субъекты противодействия коррупции – государственные органы, субъекты квазигосударственного сектора, общественные объединения, а также иные физические и юридические лица.

Статья 19. Антикоррупционная служба

1. Антикоррупционная служба – оперативно-следственные подразделения уполномоченного органа по противодействию коррупции, осуществляющие деятельность, направленную на предупреждение, выявление, пресечение, раскрытие и расследование коррупционных преступлений.

2. Сотрудники антикоррупционной службы при исполнении ими служебных обязанностей обладают полномочиями, установленными Законом Республики Казахстан «О правоохранительной службе» и иными законодательными актами Республики Казахстан.

Сноска. Статья 19 с изменением, внесенным Законом РК от 06.04.2016 № 484-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 20. Компетенция уполномоченного органа по противодействию коррупции

Уполномоченный орган по противодействию коррупции осуществляет следующие функции:

1) разработка предложений по совершенствованию нормативной правовой базы в сфере противодействия коррупции, а также принятие в установленном законодательством Республики Казахстан порядке нормативных правовых актов в пределах своей компетенции;

2) выявление причин и условий, способствующих совершению коррупционных правонарушений в деятельности государственных органов, организаций и субъектов квазигосударственного сектора, в соответствии с настоящим Законом;

3) внесение на рассмотрение Правительства Республики Казахстан рекомендации по минимизации и устранению причин и условий возникновения коррупции в деятельности государственных органов, организаций и субъектов квазигосударственного сектора;

4) ежегодное внесение в Правительство Республики Казахстан для последующего представления Президенту Республики Казахстан Национального доклада о противодействии коррупции в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

5) мониторинг исполнения государственными органами, организациями, субъектами квазигосударственного сектора рекомендаций по устранению причин и условий, способствующих совершению коррупционных правонарушений, вынесенных по результатам внешнего анализа коррупционных рисков;

6) осуществление мониторинга реализации имущества, конфискованного по уголовным делам о коррупционных преступлениях и приобретенного на средства, добытые преступным путем, как правило, с последующим опубликованием информации о его обращении в доход государства;

7) изучение и распространение положительного опыта противодействия коррупции;

8) выработка предложений по совершенствованию образовательных программ в сфере формирования антикоррупционной культуры;

9) содействие и оказание методической помощи субъектам противодействия коррупции в реализации образовательных программ по антикоррупционному образованию и воспитанию, информационной и разъяснительной деятельности, исполнению государственного социального заказа, направленного на формирование антикоррупционной культуры;

10) взаимодействие с другими государственными органами, физическими и юридическими лицами по основным направлениям деятельности уполномоченного органа по противодействию коррупции;

11) участие в подготовке проектов международных договоров по вопросам противодействия коррупции, взаимодействие с соответствующими органами иностранных государств по вопросам противодействия коррупции, участие в пределах своих полномочий в деятельности международных организаций;

12) иные функции, возложенные законами Республики Казахстан, а также актами Президента Республики Казахстан.

Сноска. Статья 20 с изменением, внесенным Законом РК от 06.04.2016 № 484-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 21. Полномочия уполномоченного органа по противодействию коррупции

1. Уполномоченный орган по противодействию коррупции при выполнении возложенных на него функций:

1) запрашивает у государственных органов, организаций и должностных лиц информацию и материалы в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

2) в случаях выявления нарушения законодательства Республики Казахстан о противодействии коррупции принимает меры в установленном законодательством порядке по их устранению;

3) определяет порядок проведения антикоррупционного мониторинга;

3-1) составляет протоколы и рассматривает дела об административных правонарушениях в порядке, установленном Кодексом Республики Казахстан об административных правонарушениях;

4) осуществляет иные права, возложенные законами Республики Казахстан, а также актами Президента Республики Казахстан.

2. Антикоррупционная служба уполномоченного органа по противодействию коррупции в пределах своих полномочий вправе:

1) проводить анализ практики оперативно-розыскной и следственной деятельности, досудебного расследования по коррупционным преступлениям;

2) по имеющимся в производстве уголовным делам подвергать приводу лиц, уклоняющихся от явки по вызову;

3) изымать или производить выемку документов, товаров, предметов или иного имущества в соответствии с уголовно-процессуальным законодательством Республики Казахстан и (или) законодательством Республики Казахстан об административных правонарушениях;

4) использовать изоляторы временного содержания, следственные изоляторы в порядке, предусмотренном законодательством Республики Казахстан;

5) вносить государственным органам, организациям или лицам, исполняющим в них управленческие функции, представления о принятии мер по устранению обстоятельств или других нарушений закона в порядке, установленном уголовно-процессуальным законодательством Республики Казахстан;

6) исключен Законом РК от 06.04.2016 № 484-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования);

7) требовать производства ревизий, налоговых и других проверок, аудита и оценки от уполномоченных органов и должностных лиц в случаях, предусмотренных законодательством Республики Казахстан;

8) совершенствовать формы и методы борьбы с коррупционными преступлениями, определять стратегию и тактику оперативно-розыскной деятельности, вырабатывать и реализовывать меры по повышению ее эффективности;

9) в соответствии с законодательством Республики Казахстан создавать и использовать информационные системы, обеспечивающие решение возложенных на нее задач, организовывать исследование в ходе досудебного расследования, производства по делам об административных правонарушениях в порядке, установленном законодательством;

10) конвоировать задержанных и лиц, заключенных под стражу;

11) осуществлять иные полномочия, возложенные законами Республики Казахстан, а также актами Президента Республики Казахстан.

Сноска. Статья 21 с изменениями, внесенными Законом РК от 06.04.2016 № 484-V (вводится в действие по истечении десяти календарных дней после дня его первого официального опубликования).

Статья 22. Полномочия государственных органов, организаций, субъектов квазигосударственного сектора и должностных лиц по противодействию коррупции

1. Противодействие коррупции в пределах своей компетенции обязаны вести все государственные органы, организации, субъекты квазигосударственного сектора и должностные лица.

2. Выявление, пресечение, раскрытие, расследование и предупреждение коррупционных правонарушений и привлечение лиц, виновных в их совершении, к ответственности в пределах своей компетенции осуществляются органами прокуратуры, национальной безопасности, внутренних дел, государственных доходов, военной полиции, Пограничной службой Комитета национальной безопасности Республики Казахстан.

Статья 23. Участие общественности в противодействии коррупции

Физические лица, общественные объединения и иные юридические лица при противодействии коррупции применяют следующие меры:

1) сообщают об известных им фактах совершения коррупционных правонарушений в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

2) вносят предложения по совершенствованию законодательства и правоприменительной практики по вопросам противодействия коррупции;

3) участвуют в формировании антикоррупционной культуры;

4) осуществляют взаимодействие с другими субъектами противодействия коррупции и уполномоченным органом по противодействию коррупции;

5) запрашивают и получают в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан, от государственных органов информацию о деятельности по противодействию коррупции;

6) проводят исследования, в том числе научные и социологические, по вопросам противодействия коррупции;

7) проводят разъяснительную работу в средствах массовой информации и организуют социально значимые мероприятия по вопросам противодействия коррупции.

Статья 24. Сообщение о коррупционных правонарушениях

1. Лицо, располагающее информацией о коррупционном правонарушении, информирует руководство государственного органа либо организации, сотрудником которой является, либо уполномоченный орган по противодействию коррупции.

2. Руководство государственного органа, организации, уполномоченный орган по противодействию коррупции обязаны принять меры по поступившему сообщению о коррупционном правонарушении в соответствии с законом.

3. Лицо, сообщившее о факте коррупционного правонарушения или иным образом оказывающее содействие в противодействии коррупции, находится под защитой государства и поощряется в порядке, установленном Правительством Республики Казахстан.

Положения настоящего пункта не распространяются на лиц, сообщивших заведомо ложную информацию о факте коррупционного правонарушения, которые подлежат ответственности в соответствии с законом.

4. Информация о лице, оказывающем содействие в противодействии коррупции, является государственным секретом и предоставляется в порядке, установленном законом. Разглашение указанной информации влечет ответственность, установленную законом.

Глава 4. УСТРАНЕНИЕ ПОСЛЕДСТВИЙ КОРРУПЦИОННЫХ ПРАВОНАРУШЕНИЙ

Статья 25. Взыскание (возврат) незаконно полученного имущества или стоимости незаконно предоставленных услуг

1. В случаях отказа добровольно сдать незаконно полученное имущество или оплатить государству его стоимость или стоимость незаконно полученных услуг в результате коррупционных правонарушений их взыскание осуществляется на основании решения суда, вступившего в законную силу, по иску прокурора, органов государственных доходов либо других государственных органов и должностных лиц, уполномоченных на это законом. Указанные органы до вынесения судом решения принимают меры по сохранности имущества, принадлежащего правонарушителю.

2. В случаях, указанных в пункте 1 настоящей статьи, прокурор, органы государственных доходов либо другие уполномоченные на это законом государственные органы и должностные лица в сроки, установленные законом, обращаются в суд с иском об обращении незаконно полученного имущества и (или) взыскании стоимости незаконно полученных услуг в доход государства.

3. Если с лица, занимающего ответственную государственную должность, лица, уполномоченного на выполнение государственных функций, и лица, приравненного к лицу, уполномоченному на выполнение государственных функций, и должностного лица на момент увольнения, иного освобождения от выполнения соответствующих функций не взысканы незаконно полученное имущество или стоимость незаконно предоставленных услуг, должностное лицо или орган, принимающие решение о таком освобождении, направляют в органы государственных доходов по месту жительства виновного лица уведомление о полученных противоправных доходах.

4. Возврат, учет, хранение, оценка и реализация сданного имущества осуществляются в порядке, установленном Правительством Республики Казахстан.

Статья 26. Недействительность сделок, договоров, актов и действий, совершенных в результате коррупционных правонарушений

1. Сделки, договоры, совершенные в результате коррупционных правонарушений, признаются судом недействительными в установленном законом Республики Казахстан порядке по иску уполномоченных государственных органов, заинтересованных лиц или прокурора.

2. Принятие актов и совершение действий в результате коррупционных правонарушений являются основаниями для их отмены (признания недействительными) лицами, уполномоченными на отмену (прекращение действия) соответствующих актов, либо в судебном порядке по иску заинтересованных лиц или прокурора.

Глава 5. ЗАКЛЮЧИТЕЛЬНЫЕ ПОЛОЖЕНИЯ

Статья 27. Порядок введения в действие настоящего Закона

1. Настоящий Закон вводится в действие с 1 января 2016 года, за исключением:

1) пунктов 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12 и 13 статьи 11, которые вводятся в действие с 1 января 2017 года;

2) пункта 9 статьи 11, который вводится в действие с 1 января 2020 года.

2. Установить, что с 1 января 2017 года до 1 января 2020 года  пункт 9 статьи 11 действует в следующей редакции:

«9. В срок не позднее 31 декабря года, следующего за отчетным календарным годом, могут быть опубликованы сведения, отраженные в декларациях физических лиц, которые представили следующие лица и их супруги:

1) занимающие политические государственные должности;

2) занимающие административные государственные должности корпуса «А»;

3) депутаты Парламента Республики Казахстан;

4) судьи Республики Казахстан;

5) лица, исполняющие управленческие функции в субъектах квазигосударственного сектора.

Перечень сведений, за исключением сведений, составляющих государственные секреты в соответствии с законодательством Республики Казахстан, подлежащих опубликованию, определяется уполномоченным органом по противодействию коррупции.

Сведения, указанные в части второй настоящего пункта, размещаются службами управления персоналом (кадровыми службами) государственных органов, организаций, Парламента Республики Казахстан и Верховного Суда Республики Казахстан на их официальных интернет-ресурсах.».

3. Установить, что со дня введения в действие настоящего Закона до 1 января 2017 года статья 11 действуют в следующей редакции:

«Статья 11. Меры финансового контроля

1. Лица, являющиеся кандидатами на государственную должность либо должность, связанную с выполнением государственных или приравненных к ним функций, представляют в орган государственных доходов по месту жительства:

декларацию о доходах и имуществе, являющемся объектом налогообложения, в том числе находящемся за пределами территории Республики Казахстан, с указанием места нахождения указанного имущества;

сведения о:

вкладах в банковских учреждениях и о ценных бумагах, в том числе за пределами территории Республики Казахстан, с указанием банковского учреждения, а также о финансовых средствах, которыми данные лица вправе распоряжаться лично или совместно с другими лицами;

своем участии в качестве акционера или учредителя (участника) юридических лиц с указанием доли участия в уставном капитале и полных банковских или иных реквизитов указанных организаций;

трастах и о государствах, в которых они зарегистрированы, с указанием номеров соответствующих банковских счетов, если лицо или его супруг (супруга) является бенефициаром этих трастов;

названиях и реквизитах других организаций, у которых с лицом имеются договорные отношения, соглашения и обязательства (в том числе и устные) по содержанию или временному хранению материальных и финансовых средств, принадлежащих лицу или супругу (супруге) в размере, превышающем тысячекратный размер месячного расчетного показателя.

2. Лица, занимающие государственную должность, ежегодно в период выполнения своих полномочий в порядке, установленном налоговым законодательством Республики Казахстан, представляют в орган государственных доходов по месту жительства декларацию о доходах и имуществе, являющемся объектом налогообложения и находящемся как на территории Республики Казахстан, так и за ее пределами.

3. Лица, уволенные с государственной службы по отрицательным мотивам, в течение трех лет после увольнения в порядке, установленном налоговым законодательством Республики Казахстан, представляют в орган государственных доходов по месту жительства декларацию о доходах и имуществе, являющемся объектом налогообложения и находящемся как на территории Республики Казахстан, так и за ее пределами.

4. Супруг (супруга) лица, указанного в пункте 1 настоящей статьи, представляет в орган государственных доходов по месту жительства:

декларацию о доходах и имуществе, являющемся объектом налогообложения, в том числе, находящемся за пределами территории Республики Казахстан, с указанием места нахождения указанного имущества;

сведения о:

вкладах в банковских учреждениях и о ценных бумагах, в том числе за пределами территории Республики Казахстан, с указанием банковского учреждения, а также о финансовых средствах, которыми данные лица вправе распоряжаться лично или совместно с другими лицами;

своем участии в качестве акционера или учредителя (участника) юридических лиц с указанием доли участия в уставном капитале и полных банковских и иных реквизитов указанных организаций;

трастах и о государствах, в которых они зарегистрированы, с указанием номеров соответствующих банковских счетов, если лицо или его супруг (супруга) является бенефициаром этих трастов;

названиях и реквизитах других организаций, у которых с лицом имеются договорные отношения, соглашения и обязательства (в том числе и устные) по содержанию или временному хранению материальных и финансовых средств, принадлежащих лицу или супругу (супруге) и превышающих тысячекратный размер месячного расчетного показателя.

5. Супруг (супруга) лица, указанного в пунктах 2 и 3 настоящей статьи, представляет в орган государственных доходов по месту жительства декларацию о доходах и имуществе, являющемся объектом налогообложения и находящемся как на территории Республики Казахстан, так и за ее пределами.

6. Члены семьи лица, являющегося кандидатом на службу в специальный государственный орган, представляют в орган государственных доходов по месту жительства декларацию и сведения, указанные в пункте 4 настоящей статьи.

Примечание. Под членами семьи лица, являющегося кандидатом на службу в специальный государственный орган, в настоящем пункте признаются супруг (супруга), совершеннолетние дети и лица, находящиеся на его иждивении и постоянно проживающие с ним.

7. Указанные в пунктах 1 и 2 настоящей статьи лица представляют соответственно в орган, на занятие должности в котором они претендуют, либо по месту работы справку из органа государственных доходов о получении им деклараций и сведений, перечисленных в пунктах 1 или 5 настоящей статьи.

8. Непредставление или представление неполных, недостоверных деклараций и сведений, перечисленных в настоящей статье, лицами, указанными в пунктах 1 и 2 настоящей статьи (за исключением лиц, уволенных с государственной службы по отрицательным мотивам), если в содеянном не содержится признаков уголовно наказуемого деяния, является основанием для отказа в наделении лица соответствующими полномочиями либо влечет дисциплинарную ответственность в предусмотренном законом порядке.

9. Деяния, указанные в пункте 8 настоящей статьи, совершенные умышленно, а также совершенные неоднократно, влекут административную ответственность, налагаемую в установленном законом порядке.

10. Деяния, указанные в пункте 8 настоящей статьи, совершенные впервые в течение трех лет после освобождения лиц от выполнения государственных или приравненных к ним функций, а также повторное совершение таких действий влекут установленную законом административную ответственность.

11. В порядке, установленном законодательством, могут быть опубликованы сведения о размерах и об источниках доходов должностных лиц, занимающих ответственные государственные должности, а также сведения о доходах кандидатов на выборные государственные должности при их выдвижении.

12. Лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций, и лицам, приравненным к ним, запрещается заключение гражданско-правовых сделок не под своим именем – на подставных лиц, анонимно, под псевдонимом и других. Эти сделки признаются недействительными в установленном законом порядке.

13. Физические и юридические лица, которые участвуют в выполнении функций по управлению государственным имуществом, представляют в порядке и сроки, установленные Правительством Республики Казахстан, отчеты обо всех сделках имущественного характера и финансовой деятельности, связанных с государственной собственностью, в государственный орган, осуществляющий в отношении государственного имущества правомочия собственника.

14. Поступающие в органы государственных доходов сведения, предусмотренные настоящей статьей, составляют служебную тайну. Их разглашение, если в содеянном не содержится признаков уголовно наказуемого деяния, влечет увольнение виновного лица. Данные сведения представляются только по запросам уполномоченного органа по противодействию коррупции, органов прокуратуры, национальной безопасности, внутренних дел, государственных доходов, военной полиции, антикоррупционной службы, Пограничной службы Комитета национальной безопасности Республики Казахстан, а также в судебном порядке, установленном законом.

Сведения, составляющие служебную тайну, представляются уполномоченному органу по финансовому мониторингу в целях и порядке, предусмотренных законодательством Республики Казахстан о противодействии легализации (отмыванию) доходов, полученных преступным путем, и финансированию терроризма.

15. Меры финансового контроля, предусмотренные настоящей статьей, не распространяются на правоотношения, связанные с приобретением в собственность жилищ и строительных материалов для строительства жилищ в Республике Казахстан. Финансовый контроль при приобретении жилищ и строительных материалов для их строительства осуществляется в соответствии с законодательством Республики Казахстан.».

4. Признать утратившим силу Закон Республики Казахстан от 2 июля 1998 года «О борьбе с коррупцией» (Ведомости Парламента Республики Казахстан, 1998 г., № 15, ст. 209; 1999 г., № 21, ст. 774; 2000 г., № 5, ст. 116; 2001 г., № 13-14, ст. 172; № 17-18, ст. 241; 2002 г., № 17, ст. 155; 2003 г., № 18, ст. 142; 2004 г., № 10, ст. 56; 2007 г., № 17, ст. 140; № 19, ст. 147; 2008 г., № 23, ст. 114; 2009 г., № 19, ст. 88; № 24, ст. 122, 126; 2010 г., № 24, ст. 148; 2011 г., № 1, ст. 2; № 7, ст. 54; 2012 г., № 4, ст. 30, 32; № 8, ст. 64; № 13, ст. 91; № 23-24, ст. 125; 2013 г., № 2, ст. 10; № 14, ст. 72; 2014 г., № 11, ст. 61; № 14, ст. 84; № 16, ст. 90; № 21, ст. 122; № 22, ст. 131; № 23, ст. 143).

 

Президент Республики Казахстан
Н. НАЗАРБАЕВ